Karaciğerin iltihaplanması anlamına gelen hepatit, dünya genelinde her yıl milyonlarca insanı etkileyen ve önlem alınmadığında siroz veya karaciğer kanseri gibi ciddi tablolara yol açabilen küresel bir sağlık sorunudur. 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü, bu "sessiz ilerleyen" hastalığa karşı toplumsal farkındalığı artırmayı ve erken teşhisin önemini vurgulamayı amaçlar.
Viral hepatitler, genellikle belirti vermeden yıllarca vücutta kalabildiği için ancak doğru tarama testleriyle tespit edilebilir.
Viral Hepatitler ve Bulaşma Yolları
Hepatite neden olan temel virüsler A, B, C, D ve E olarak sınıflandırılır. Bu virüslerin bulaşma yolları ve vücuttaki etkileri birbirinden farklıdır. Hepatit A ve E, kirli su ve iyi yıkanmamış gıdaların tüketilmesi ile bulaşır. Kronikleşmez ve Hepatit A için güvenilir aşı mevcuttur. Hepatit B ve D, kan yolu, korunmasız cinsel temas, anneden bebeğe hem gebelik sürerince hem de doğum esnasında bulaşabilir. Kronikleşme riski yüksektir. Kronik seyir gösterdiği dönemde hastalarda klinik olarak belirgin rahatsızlığa sebep olmadığı içn sinsice ilerleyebileceğinden muhakkak tarama yapılarak erken dönemde tanısının konulması etkili ilaçlarla tedavi ile kontrol altına alabilmek için önemlidir. En önemlisi de Hepatit B için aşı güvenilir aşılar mevcuttur ve yenidoğan döneminden itibaren tüm çocuklar ve risk grubunda olan tüm yetişkinler için TC Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak karşılanmaktadır. Hepatit C, Kan yolu (steril olmayan aletler), cinsel temas ile bulaşır ve kronikleşme riski çok yüksektir. Hepatit C virüsü için halen aşı yoktur ancak günümüzde kesin tedavisi mümkündür.
Kendinizi ve Sevdiklerinizi Nasıl Koruyabilirsiniz?
Hepatit virüslerinden korunmak, günlük hayatta alınabilecek basit ama hayati önlemlerle mümkündür:
• Aşılanma: Hepatit A ve Hepatit B'ye karşı en güçlü silahımız aşılardır. Özellikle risk grubundaysanız veya aşı durumunuzu bilmiyorsanız mutlaka sağlık kuruluşlarına başvurun.
• Kişisel Eşya Kullanımı: Diş fırçası, tıraş bıçağı, tırnak makası gibi kan yoluyla bulaş riski taşıyan kişisel bakım eşyalarını kimseyle paylaşmayın.
• Sterilizasyon: Dövme, piercing, manikür, pedikür gibi işlemlerde kullanılan aletlerin tek kullanımlık veya tıbbi standartlarda sterilize edilmiş olduğundan emin olun.
• Hijyen Kuralları: Kaynağını bilmediğiniz suları tüketmekten kaçının ve sebze/meyveleri bol su ile yıkayın.
Önemli Bilgi: Kronik Hepatit C, günümüzde 8 ila 12 hafta süren ağızdan alınan ilaç tedavileriyle %99'un üzerinde bir oranla tamamen iyileştirilebilmektedir. Hepatit B ise düzenli takiple yıllarca sorunsuz bir şekilde kontrol altında tutulabilir.
Hastanemiz Sağlığınız İçin Yanınızda
Çoğu zaman ileri evreye gelene kadar hiçbir belirti (sarılık, yorgunluk, iştahsızlık vb.) vermeyen hepatit virüslerinden korkmak yerine, geç kalmaktan korkmalıyız.
Hastanemizin Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji kliniğinde; viral hepatit tarama testlerinizi yaptırabilir, aşı planlamanızı oluşturabilir ve en güncel uluslararası standartlara uygun tedavi süreçlerinizi güvenle yürütebilirsiniz.
Sağlıklı bir gelecek için hepatiti bekletmeyin. Düzenli kontrollerinizi yaptırarak karaciğerinizi koruyun!
Dr. Öğr. Üyesi İlknur Şenel
Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği